ಹೂಡಿಕೆಯ ವಿಜ್ಞಾನ

ಅಧ್ಯಾಯ 16

ಹಣದುಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿ ದರ

ಕಥೆ

ನೂರು ಮನೆಗಳಿರುವ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಪ್ರತಿ ಋತುವಿನಲ್ಲೂ ಅದು ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಧಾನ್ಯ, ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸ್ಥಳೀಯ bank ಕೂಡ ಇದೆ.

ಒಂದು ವರ್ಷ, ಸರ್ಕಾರದ ಒಂದು ಯೋಜನೆ ಪ್ರತಿ ಮನೆಯ ಖಾತೆಗೂ ₹50,000 ಜಮಾ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬೇರೇನೂ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಅದೇ ಹೊಲಗಳು, ಅದೇ ಮಗ್ಗಗಳು, ಅದೇ ಅಂಗಡಿಗಳು.

ಕೆಲವೇ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಡಿಯವನಿಗೆ ಒಂದು ಸಂಗತಿ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎರಡು ಕಿಲೋ ಬೇಳೆ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಮನೆಗಳು ಈಗ ನಾಲ್ಕು ಕಿಲೋ ಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಚಪ್ಪಲಿ ಹೊಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಈಗ ಹೊಸದನ್ನೇ ಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಹಳ್ಳಿ ಇನ್ನೂ ಅಷ್ಟನ್ನೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಅಂಗಡಿಯವನು ಕೂತು ಏನೂ ತಂತ್ರ ಹೆಣೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಸರಕು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದೊಳಗೇ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದೂ, ಬೆಲೆ ಏರಿಸಿದರೂ ಜನ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದೂ ಗಮನಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅಷ್ಟೇ. ಹಾಗಾಗಿ ಬೇಳೆ ₹90 ರಿಂದ ₹130 ಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಬಟ್ಟೆಯ ಬೆಲೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಈಗ ಕೆಲಸ ತುಂಬಿಕೊಂಡ ದರ್ಜಿ ತನ್ನ ದರ ಏರಿಸುತ್ತಾನೆ, ದರ್ಜಿಯ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಾದ್ದರಿಂದ ಅವನೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಆರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ಪ್ರತಿ ಮನೆಯ ಬಳಿಯೂ ₹50,000 ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಇದೆ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲದರ ಬೆಲೆಯೂ ಸುಮಾರು 40% ಹೆಚ್ಚಿದೆ, ಯಾರೂ ಮೊದಲಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ.

ಯೋಜನೆಯ ಹಣ ಸಿಗದ ಕೆಲವರು ಮಾತ್ರ ಸಾಕಷ್ಟು ಕೆಟ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಿಗದಿತ ಪಿಂಚಣಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಆ ನಿವೃತ್ತ ಶಿಕ್ಷಕ.

ಈಗ ಹಳ್ಳಿಯ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಒಂದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಠೇವಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು 4% ರಿಂದ 9% ಕ್ಕೆ, ಸಾಲದ ಮೇಲಿನ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು 10% ರಿಂದ 15% ಕ್ಕೆ ಏರಿಸುವಂತೆ bank ಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಎರಡು ಸಂಗತಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. 9% ನೋಡಿದ ಕೆಲವು ಮನೆಗಳು ಹಣವನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ಬದಲು bank ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಂಗಡಿ ದೊಡ್ಡದು ಮಾಡಲು ₹5 ಲಕ್ಷ ಸಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದಿದ್ದ ಬಟ್ಟೆ ವ್ಯಾಪಾರಿ, 15% ಬಹಳ ದುಬಾರಿ ಎಂದು ಆ ಯೋಚನೆಯನ್ನೇ ಮುಂದೂಡುತ್ತಾನೆ.

ಬೇಡಿಕೆ ತಣ್ಣಗಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಲೆಗಳು ಏರುವುದು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ವರ್ಷ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ನಡುವೆ ದರ್ಜಿಗೆ ಮೊದಲಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಕೆಲಸ, ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಅಂಗಡಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ, ಪಂಚಾಯಿತಿ ತನ್ನ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು. ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಹಳ್ಳಿ ಒಂದಷ್ಟು ಬೆಲೆ ತೆತ್ತಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ

ಹಣದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಏರಿಸಿದರೆ ಉಳಿದೆಲ್ಲದರ ಬೆಲೆ ಇಳಿಯುವುದು ಯಾಕೆ? ಮತ್ತು ತಮ್ಮದೇ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬೇಕೆಂದೇ ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಲು ಯಾರಾದರೂ ಯಾಕೆ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ?

Concept

ಬಡ್ಡಿ ಎಂದರೆ ಕಾಲದ ಮೇಲೆ ಹಣಕ್ಕಿರುವ ಬೆಲೆ.

ಈಗ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಹಣ ಇದ್ದು ಅದನ್ನು ಸಾಲ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಅದನ್ನು ಈಗ ಬಳಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀವು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ. ಅದಕ್ಕೆ ನಿಮಗೆ ಸಿಗುವ return ನೇ interest rate.

ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಬೆಲೆಗಳೂ ಈ ಒಂದರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿ ಆರ್ಥಿಕ ತೀರ್ಮಾನವೂ "ಈಗ" ಮತ್ತು "ಆಮೇಲೆ" ಎಂಬುದರ ನಡುವಿನ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

RBI ನ ಹೊಣೆ

Reserve Bank of India ಒಂದು ಔಪಚಾರಿಕ inflation-targeting ಚೌಕಟ್ಟಿನಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅದರ ಗುರಿ 4% CPI ಹಣದುಬ್ಬರ, ಎರಡೂ ಕಡೆ 2% ಬಿಂದುಗಳ tolerance band ಸಹಿತ ಅಂದರೆ 2% ರಿಂದ 6% ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ.

ಇದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, RBI ಶೂನ್ಯ ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸೌಮ್ಯವಾದ, ಊಹಿಸಬಹುದಾದ ಹಣದುಬ್ಬರ ಇರಬೇಕಾದದ್ದೇ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಅದು ಹಣ ಕೂಡಿಡುವ ಬದಲು ಖರ್ಚು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕುಸಿತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದರ ಇಳಿಸಲು central bank ಗೆ ಜಾಗ ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಬೆಲೆಗಳು ಇಳಿಯುವ deflation ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿ, ಅದು ಜನರನ್ನು ಖರೀದಿ ಮುಂದೂಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅದು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಇಳಿಸುತ್ತದೆ.

ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು Monetary Policy Committee. ಸುಮಾರು ಎರಡು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಸೇರುವ ಆರು ಸದಸ್ಯರ ಸಮಿತಿ. ಮೂವರು RBI ಯಿಂದ, ಮೂವರು ಹೊರಗಿನವರು ಅವರು ಬರೆದದ್ದು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಎರಡು ಮೂರನ್ನು ಓದುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಪಾಠ, ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವು ತೀರ್ಮಾನವನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದರ ಹಿಂದಿನ ತರ್ಕವನ್ನೂ ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರಬೇಕಾದ ದರಗಳು

• Repo rate. ಸರ್ಕಾರಿ security ಗಳನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು RBI, bank ಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಹಣ ಸಾಲ ಕೊಡುವ ದರ. ಇದೇ ಮುಖ್ಯ ನೀತಿ ದರ, ಮತ್ತು ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವುದೂ ಇದೇ.
• Reverse repo, ಅಥವಾ Standing Deposit Facility. Bank ಗಳು ತಮ್ಮ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣವನ್ನು RBI ಬಳಿ ಇಡುವ ದರ. ಇದು ಒಂದು ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ, Central bank ನಿಂದ risk ಇಲ್ಲದೆ ಸಿಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ದರಕ್ಕೆ ಯಾವ bank ಕೂಡ ಯಾರಿಗೂ ಸಾಲ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ.
• Cash Reserve Ratio (CRR). Bank ಗಳು ಯಾವ ಗಳಿಕೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ RBI ಬಳಿ ಇಡಬೇಕಾದ ಠೇವಣಿಗಳ %. ಇದನ್ನು ಏರಿಸಿದರೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಹಣ ಹೊರಹೋಗುತ್ತದೆ ಅಂದರೆ RBI ಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
• Statutory Liquidity Ratio (SLR). Bank ಗಳು ಸರ್ಕಾರಿ security ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ asset ಗಳಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕಾದ ಠೇವಣಿಗಳ %.

ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀವು ಗಮನಿಸುತ್ತಿರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. RBI ಬಳಿ ಹಲವು ಸನ್ನೆಕೋಲುಗಳಿವೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗುವುದು repo, ಮತ್ತು ಉಳಿದವು ಹಣದ ಬೆಲೆಯ ಮೇಲಲ್ಲ ಅದರ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಇಷ್ಟು ಗೊತ್ತಿದ್ದರೆ ಸಾಕು.

Transmission ಸರಪಳಿ

Repo rate 50 basis point ಏರಿದಾಗ ನಿಜಕ್ಕೂ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿದೆ. ಒಂದು basis point ಎಂದರೆ 1% ದ ನೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗ. ಹಾಗಾಗಿ 50 basis point ಎಂದರೆ 0.50%. ಈ ಪದ ನಿಮಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

1. Bank ಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಹಣದ ಖರ್ಚು ಏರುತ್ತದೆ.
2. Bank ಗಳು ಸಾಲದ ದರ ಏರಿಸುತ್ತವೆ. ಗೃಹ ಸಾಲ, ಕಾರು ಸಾಲ, business ಸಾಲ, working capital line, ಎಲ್ಲವೂ ದುಬಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಸಾಲಗಳು ಹೊರಗಿನ benchmark ಗೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಬಹಳ ಬೇಗ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
3. Bank ಗಳು ಠೇವಣಿ ದರವನ್ನೂ ಏರಿಸುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ, ಮತ್ತು ತಡವಾಗಿ.
4. Floating-rate ಗೃಹ ಸಾಲ ಇರುವ ಮನೆಗಳ EMI ಏರುತ್ತದೆ, ಉಳಿದೆಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲು ಕಡಿಮೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಸಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದವರು ಮುಂದೂಡುತ್ತಾರೆ.
5. Business ಗಳಿಗೆ ಬಡ್ಡಿಯ ಖರ್ಚು ಏರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಲ ಇರುವ ಯಾವುದೇ company ಯ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. 10% ನಲ್ಲಿ ಕೂದಲೆಳೆಯ ಅಂತರದಿಂದ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿದ್ದ ಹೊಸ project ಗಳು 12% ನಲ್ಲಿ ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲ ಹಾಗಾಗಿ capital expenditure ಮುಂದೂಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
6. ಇಡೀ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ಮೃದುವಾಗುತ್ತದೆ ಕಡಿಮೆ ಕಾರು, ಕಡಿಮೆ ಮನೆ, ಕಡಿಮೆ ಕಟ್ಟಡ, ಬೇಕಾದರೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಖರ್ಚು ಕಡಿಮೆ.
7. ಬೆಲೆಯ ಒತ್ತಡ ಸಡಿಲವಾಗುತ್ತದೆ, ಉದ್ದೇಶ ಕೂಡ ಅದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
8. ಈ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ, equity ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ fixed deposit ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಒಂದಷ್ಟು ಹಣ stock market ನಿಂದ ಹೊರಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಹಂತ 1 ರಿಂದ 3 ಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ವಾರ ಸಾಕು, ಹಂತ 4 ರಿಂದ 7 ಕ್ಕೆ ಆರರಿಂದ ಹದಿನೆಂಟು ತಿಂಗಳು ಬೇಕು.